سوسیال دموکراسی چیست؟
سلسله مقالات به مناسبت دهمین سالگشت بنیانگذاری
جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران
سیاست به درک روشن از جهتگیری سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و مسیر حرکت نیاز دارد. فقط کسانی که بتوانند اهداف خود را به وضوح بیان کنند، چگونگی رسیدن به اهداف را بهروشنی شرح دهند، الهامبخش و بسیجکننده دیگران میشوند. با توجه به این حقیقت، در این سلسله مقالات می خواهیم به این پرسشها بپردازیم که سوسیال دموکراسی در قرن بیست و یکم و جهانی شدن به چه معناست؟ ارزشهای محوری و بنیادین آن کدام است؟ اهداف آن چیست؟ چگونه می توان این ارزشها را عملی کرد؟
یک مطلب روشن است: سوسیال دموکراسی آیات منزل، دستورالعملهای از پیش تعیین شده و بر کتیبههای سنگی نوشتهشده نیست، بلکه باید به طور مداوم مورد بحث قرار گیرد، ارزیابی، بررسی و نقد شود و با دستاوردهای علمی، فنی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و تحولات بینالمللی، دستاوردهای علوم انسانی، تجربه تاریخی و مبارزاتی بهروز شود. بنابراین من در این سلسله مقالات، پاسخهای آماده ارائه نمی کنم، بلکه به دنبال تشویق به خواندن، اندیشیدن مستقل و تأمل بیشتر، بحث، پژوهش، نقد و ارزیابی گسترده هستم.
در این دوران بحرانهای اقتصادی و مالی جهانی، جنگها، گرانی و تورم، لجامگسیختگی دیکتاتوریها و پیشروی راستها افراطی، افراطیون مذهبی و پوپولیستها، جستجو و بحث در مورد مناسبترین مدلها اجتماعی-سیاسی بیش از پیش لازم است. مناسبترین نظام اجتماعی-سیاسی برای این دوران پرآشوب ما کدام است؟ تفاوت بین سوسیال دموکراسی، لیبرالیسم، لیبرال دموکراسی و محافظه کاری چیست؟
فقر، گرانی، بیکاری، جنگ، مهاجرت، گرسنگی، نابودی محیط زیست، علیرغم پیشرفت علمی و فنی و جهانی شدن ارتباطات و بازرگانی، زندگی میلیاردها مردم را سیاه کرده است و بسیاری از اصول و باورهای سیاسی را که در سالهای نه چندان دور بدیهی تلقی می شدند، مورد پرسش و چالش قرار داده است. پرسشهای بنیادی که پیش روی سیاست های دموکراتیک سدههای گذشته بود، ناگهان دوباره موضوع روز شده است: چگونه می توان به عدالت اجتماعی در عصر جهانی شدن دست یافت؟ چگونه می توان تنش بین منافع شخصی و همبستگی را در جوامع امروز حل کرد؟ معنای آزادی و برابری در بستر واقعیتهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و رسانهای کنونی چیست؟ نقش دولت در اجرای این اصول چیست؟
ساختار اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه ایران چگونه است؟ شکاف طبقاتی و وضع رفاه عمومی مردم چگونه است؟ منابع، امکانات و موانع رسیدن به رفاه همگانی چیست؟ کدام نظام سیاسی برای حل مشکلات جامعه ایران مناسبتر است و چرا؟
در این سلسله مقالات کوشش میکنم به پرسشهای بالا و دیگر پرسشها و نقدهایی که از سوی کنشگران سیاسی، صنفی، مدنی، اعضای تشکلهای سوسیال دموکراتیک و علاقهمندان و کنجکاوان به سوسیال دموکراسی دریافت کردهام، پاسخ دهم.
در این رشته مقالات شما با رویکردهای مختلف به سوسیال دموکراسی آشناخواهید شد. ارزش های اصلی سوسیال دموکراسی، آزادی، عدالت و همبستگی، که بنیان و راهنمای عمل آن است، معرفی میشود. بر این اساس، تفاوت روش سوسیال دموکراسی با سایر جریان های سیاسی مشحص میشود.
من خوشحال خواهم شد، اگر این سلسله مقالات شما را برای پیدا کردن مسیر سیاسی کمک کند. به پرسشهای شما درباره سوسیال دموکراسی پاسخ دهد و ابهامات در باره سوسیال دموکراسی را برطرف کند. پرسشگری، مشارکت دائمی در بحث و گفتگوی عمومی، مایه حیات سوسیال دموکراسی است. پرسشها و نقدهای خودتان را به آدرسهایی که برای تماس در زیر نوشتم، بنویسید.
منابع مرجع اصلی من در این سلسله مقالات، پنج کتابی هستند که در پایان مقاله به عنوان مآخذ مطرح شده است. این منابع بر اساس تجارب جامعههایی چون آلمان، سوئد و سایر کشورهای «سازمان توسعه و همکاری اقتصادی»[i] نوشته شده است. با این وجود، آنها مدلهای سیاسی و روشهای عملی مناسبی را نشان می دهند که در سایر زمینه های اجتماعی-سیاسی-اقتصادی نیز صادق هستند. باور من این است که ارزش ها و آرمانهای بنیادین سوسیال دموکراسی، هیچ مرزی نمی شناسند، چه جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی، مذهبی، قومی یا زبانی. زیرا نیاز انسانی، اجتماعی، فرهنگی و حقوقی همهی ما انسانها یکسان است. از اینرو من برای رشته مقالات خودم درباره سوسیال دموکراسی خوانندگانی گسترده، پرسشگر، نقاد و متعهد آرزو می کنم.
ادامه دارد.
احد قربانی دهناری
۱۴ تیر ۱۴۰۳ – ۴ ژوئیه ۲۰۲۴
Béland, D., and others (eds). (2021). The Oxford Handbook of the Welfare State, 2nd edn, Oxford Handbooks (online edn, Oxford Academic, 8 Dec. 2021), https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198828389.001.0001, accessed 2 July 2024.
Bläsius, J., T. Gombert, C. Krell, M. Timpe (2007). Foundations of Social Democracy (Vol. 1 in Social Democracy Reader 1-4). Berlin: Friedrich-Ebert-Stiftung.
Carlsson, I., A.-M. Lindgren (2007). What is Social Democracy? – A book about ideas and challenges. Borås: Arbetarrörelsens Tankesmedja.
Kastning, T., (2013). Basics on social democracy: freedom – solidarity – justice. Berlin: Friedrich-Ebert-Stiftung Ghana.
Meyer, T., L. Hinchman (2007). The Theory of Social Democracy. Cambridge: Polity Press.
http://telegram.me/ahaddehnari
https://t.me/AhadGhorbaniDehnari
http://www.facebook.com/ahad.ghorbani.dehari
[i] سازمان توسعه و همکاری اقتصادی(OECD: Organisation for Economic Co-operation and Development) سازمانی بینالمللی است که دارای ۳۸ عضو است و اعضای آن متعهد به اصول دموکراسی و اقتصاد آزاد هستند.