به مناسبت روز جهانی حقوق بشر
روز جهانی حقوق بشر، که هر سال در تاریخ ۱۰ دسامبر گرامی داشته میشود، به یادبود تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۸ است. این اعلامیه یکی از مهمترین اسناد بینالمللی است که حقوق و آزادیهای اساسی همه انسانها را بدون در نظر گرفتن نژاد، جنسیت، ملیت، مذهب، یا هر وضعیت دیگری تصریح میکند.
جامعه بشری با گرامیداشت روز جهانی حقوق بشر تلاش کرده است تا با «افزایش آگاهی درباره حقوق بشر، تشویق دولتها و سازمانها به رعایت حقوق انسانی، و حمایت از تلاشها برای تحقق عدالت و برابری در سراسر جهان»، حقوق پایهایی بشری همهی انسانها را مورد تاکید قرار دهد.
چرا برای تحقق ارزشها و منشور حقوق بشر نیاز به گذر از جمهوری اسلامی است؟
اساسا مبانی ارزشی اسلام سیاسی در حکومت دینی تعارض آشکار و تضاد مستقیم با مبانی حقوق بشر دارد. در این رابطه قوانین شریعت اجباری که بر شهروندان، از جمله غیرمسلمانان، تحمیل میشود، تبعیض جنسیتی و محدودیت حقوق زنان در بسیاری از قوانین اجتماعی، سرکوب آزادی بیان و حقوق اقلیتها، دگراندیشان و نهادهای مدنی مجموعه ای از تبعیض انسانی را در ساختار حکومت اسلامی تجلی می دهد. در این رابطه ساختار سرکوب وسیعی از نهادهایی مانند سپاه پاسداران، بسیج، سازمان های اطلاعاتی و دستگاه قضایی که ابزارهایی برای کنترل و سرکوب هستند، تاسیس شدهاند تا شهروندان میهن ما را تحت کنترل شدید قرار دهند.
از طرف دیگر حکومت اسلامی از ابزار سانسور گسترده برای کنترل سیستمی رسانههای عمومی و اجتماعی استفاده می کند و با مجازاتهای خشن مانند اعدام برای ایجاد ترس درجامعه سود می برد. جمهوری اسلامی در طی حیات ننگین خود به رغم امضای برخی معاهدات بینالمللی، به طور مداوم از اجرای آنها سر باززده و ناقض اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیونهای مربوطه بوده است ، زیرا حکمرانی او تضاد آشکاری با این اسناد بینالمللی دارد.
جامعه ایران با تمام کاستیها و محدودیتهایی که داشته است تلاش نموده تا از راههای گوناگون و با استفاده از راهکارهای عملی برای دفاع از حقوق بشر در ایران تلاش کند. «حمایت از جامعه مدنی و فعالان حقوق بشر، تقویت سازمانها و گروههای داخلی و خارجی که برای حقوق بشر تلاش میکنند، افزایش آگاهی عمومی در جهت افزایش مقاومت مدنی و استفاده از رسانههای بینالمللی برای آگاهیرسانی درباره نقض حقوق بشر در ایران» از جمله تلاشهایی است که نیروهای مخالف جمهوری اسلامی طی ۴۵ سال انجام داده اند، ولی متاسفانه هیچ یک از این راهکارها نتوانسته است حاکمیت را به عقب راند!
با این حال به نظر می آید، چنانچه راهکارهای زیر مورد استفاده قرار گیرد، امکان شرایط گذار از وضعیت کنونی فراهم گردد:
«فشار بینالمللی و هدفمند مانند تحریمهای هدفمند علیه ناقضان حقوق بشر، استفاده از مکانیسمهای قضایی بینالمللی برای پیگیری جنایتهای انجامشده، تلاش برای اتحاد میان مخالفان، همکاری بین گروههای مختلف سیاسی و اجتماعی برای ایجاد یک آلترناتیو دموکراتیک، و تمرکز بر اصول مشترک حقوق بشر بهجای اختلافات ایدئولوژیک» می تواند شانس گذر از نظام اسلامی را تقویت کند.
از طرف دیگر لازم است تا نیروهای گذارمحور تلاش نمایند که در سپهر عمومی ایران به راهکارهای این مرحله تاکید کنند. مواردی چون «تشویق مقاومت مدنی و نافرمانی مدنی در سطح گسترده همراه با تقویت شبکههای زیرزمینی برای سازماندهی اعتراضات سراسری در دو سطح صنفی و مدنی» می توانند روند گذار از جمهوری اسلامی را با تاکید بر مبارزه خشونت پرهیز و ارزشهای حقوق بشری تسهیل نماید.
سروش آزادی
سهشنبه 10 دسامبر 2024 برابر با 20 آذر 1403