آزادی و عدالت اجتماعی
جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران
بیانیه‌ی جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران
به مناسبت روز جهانی ناپدیدشدگان – ناپدیدسازی قهری، جرم بین‌المللی و جنایتی علیه بشریت
۹ شهریور (۳۰ اوت) ، روز جهانی قربانیان ناپدیدشدگی قهری، یادآور انسان‌هایی است که از جامعه حذف کرده‌اند ، اما هرگز از حافظه و وجدان ما حذف نخواهند شد.
تاکنون آمار رسمی و دقیقی از شمار قربانیان ناپدیدسازی قهری، به‌ویژه قربانیان سیاسی، در ایران منتشر نشده است. بااین‌حال، نام و پرونده هزاران نفر از قربانیان ناپدیدشدگی قهری در جمهوری اسلامی ایران در گروه کاری سازمان ملل متحد در زمینه ناپدیدشدگی‌های قهری شده است که بیش از ۱۰۰ نفر از آنان زن هستند. این آمار تنها بخشی از قربانیان را دربرمی‌گیرد و پرونده‌های ثبت‌شده به دوره‌های مختلف، حکومت اسلامی، مربوط می‌شوند.
یکی از گسترده‌ترین موارد ناپدیدسازی قهری در ایران در تابستان ۱۳۶۷ رخ داد. در آن سال، هزاران زندانی سیاسی که دوران محکومیت خود را در زندان‌های جمهوری اسلامی می‌گذراندند، در پی فرمان آیت‌الله خمینی، در دادگاه‌هایی چنددقیقه‌ای و بدون برخورداری از دادرسی عادلانه مورد بازجویی و محاکمه قرار گرفتند و بسیاری از آنان به اعدام محکوم شدند. پس از اعدام نیز محل دفن بسیاری از قربانیان هرگز به خانواده‌هایشان اعلام نشد و خانواده‌ها از حق سوگواری و دانستن سرنوشت و محل دفن عزیزان خود محروم ماندند.
ناپدیدسازی قهری تنها محروم‌کردن یک انسان از آزادی و زندگی عادی نیست؛ جنایتی است که رنج آن به خانواده، دوستان و تمام جامعه سرایت می‌کند. خانواده‌هایی که عزیزشان ناپدید شده است، سال‌ها و گاه دهه‌ها در بلاتکلیفی زندگی می‌کنند؛ میان امید و اندوه، میان انتظار و ناامیدی، با یک جای خالی، یک عکس و هزاران پرسش بی‌پاسخ.
در ایران، خانواده‌های بسیاری هنوز در جست‌وجوی حقیقت درباره سرنوشت عزیزان خود هستند. برخی در پی یافتن زندانیان و مخالفانی‌اند که پس از بازداشت، دیگر هیچ خبری از آنان دریافت نکرده‌اند؛ برخی نیز سال‌هاست در انتظار روشن‌شدن سرنوشت کسانی هستند که در جریان سرکوب‌های سیاسی و اجتماعی ناپدید شده‌اند.
ناپدیدسازی قهری، افزون بر نقض آشکار حقوق و آزادی‌های اساسی انسان، حق خانواده‌ها برای دانستن حقیقت و آگاهی از سرنوشت و محل نگهداری یا دفن عزیزانشان را نیز نقض می‌کند. حق حقیقت، حق دانستن، حق دادخواهی و حق دسترسی به عدالت، حقوقی نیستند که بتوان آنها را با گذشت زمان از خانواده‌ها و جامعه سلب کرد.
ناپدیدسازی قهری در حقوق بین‌الملل از جمله نقض‌های بسیار شدید حقوق بشر است و، هنگامی که در چارچوب یک حمله گسترده یا سازمان‌یافته علیه جمعیت غیرنظامی صورت گیرد، می‌تواند جنایت علیه بشریت محسوب شود. ازاین‌رو، گذشت زمان نمی‌تواند مسئولیت عاملان و آمران این جنایات را از میان ببرد و خانواده‌های قربانیان نیز حق دارند حقیقت را بدانند و برای اجرای عدالت و جبران خسارت دادخواهی کنند.
هیچ حکومت و هیچ قدرتی نباید بتواند انسانی را ناپدید کند و سپس حقیقت را نیز همراه او به ناپدیدسازی بسپارد.
جامعه‌ای که در آن انسان‌ها بتوانند بدون ترس از بازداشت خودسرانه، شکنجه و ناپدیدشدن زندگی کنند، جامعه‌ای است که در آن کرامت انسانی، آزادی، حاکمیت قانون و حقوق بشر محترم شمرده می‌شود.
ایران آینده نیز باید بر چنین پایه‌هایی بنا شود؛ ایرانی که در آن هیچ خانواده‌ای مجبور نباشد دهه‌ها در انتظار خبری از عزیز خود بماند و هیچ جنایتی پشت دیوار سکوت، انکار و بی‌پاسخ‌گویی پنهان نماند.
جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران ضمن همدردی عمیق با خانواده‌های قربانیان ناپدیدسازی قهری، بر ضرورت روشن‌شدن حقیقت درباره سرنوشت همه ناپدیدشدگان تأکید می‌کند و خواهان شناسایی مسئولان، پاسخ‌گویی آنان، حفظ و انتشار اسناد و مدارک و اجرای عدالت است.
نام‌ها فراموش نخواهند شد!
دست‌یابی به حقیقیت حقی‌است انسانی!
دادخواهی ادامه خواهد داشت!
جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران
۸ شهریور ۱۴۰۵ – ۳۰ اوت ۲۰۲۶
