اسپینوزا، پیشگام لائیسیته‌

اسپینوزا، پیشگام لائیسیته‌ «جدایی دولت و دین» و «آزادی عقیده و وجدان» دوشنبه ۱۱ شهريور ۱۳۹۸ – ۰۲ سپتامبر ۲۰۱۹ شیدان وثیق برگرفته از سایت عصر نو در این نوشتار می‌خواهیم از اسپینوزا چون فیلسوف پیشگام نظریه‌ی «لائیسیته» و از فلسفه‌‌‌ی سیاسیِ او چون جدالی فکری بر علیه دین‌سالاری سخن بگوئیم. از اندیش‌مندی در سده‌ی هفده

چپ نو و اسپینوزا: دلایل روی‌آوری نومارکسیست‌ها و پسامارکسیست‌ها به اسپینوزا

چپ نو و اسپینوزا: دلایل روی‌آوری نومارکسیست‌ها و پسامارکسیست‌ها به اسپینوزا موسی اکرمی برگرفته از سایت خرمگس درآمد فراز و فرود رویداشت به میراث فکری اسپینوزا را می‌توان در دو ساحت متفاوت رد یابی کرد، ساحت تاریخ فلسفه، و ساحت خوانش ویژه بر پایۀ علائق فکری ویژه. از همان دوران

زنان در خط مقدم فعالیت زیست‌محیطی

  ۱۷  اسفند ۱۳۹۷ زنان در خط مقدم فعالیت زیست‌محیطی اعظم بهرامی، فعال محیط زیست برگرفته از سایت رادیو زمانه سونیتا کشیاب یک زن فعال هندی است که برای حقوق زنان کشاورز در هند و همچنین موضوع توسعه پایدار روستایی کارهای مهم و پروژه‌های موثری را اجرا کرده است. او از

بیایید با هم برای عدالت اقتصادی،اجتماعی و زیست محیطی مبارزه کنیم

واکنش برنی سندرز به سخنرانی ترامپ در کنگره آمریکا  بیایید با هم برای عدالت اقتصادی،اجتماعی و زیست محیطی مبارزه کنیم  ترجمه ی: احسان صالحی   امروز در آمریکا، ما بیشتر از تقریباً هر کشور مهم دیگرِ جهان شاهد نابرابری در‌آمد و ثروت هستیم. از عصر شکوفایی دهه ۱۹۲۰ تاکنون، این

تزهایی در باره چالش‌های تبعیض اتنیکی در ایران

مهرداد درویش پور برگرفته از سایت پیک ایران 1     واژه اتنیک در سطح جهانی مفهومی دقیق و جا افتاده است که می‌توان آن  را به جای قوم یا ملیت – برای پرهیز از نزاع اسکولاستیک واژه شناسانه در تعریف خود یا بازتعریف “دیگری” به کار برد. گرچه ترجمان فارسی اتنیک

تنها راه ِ حل، لائیسیته است

آنهائی که میخواهند به این کلمه صفاتی هم اضافه کنند، در واقع دشمنِ مفهوم ِ ایده آلِ لائیک هستند . هنگامی که می گوئیم ” ما مدافعِ آزادی و برابری هستیم “، مشخص نمی کنیم که از ” آزادی باز “و یا “برابری باز” سخن می گوئیم . گفتنِ اینکه لائیسیته باید آزاد اندیش باشد، به طورِ ضمنی بیانگرِ این مفهوم است که در غیر اینصورت، بسته ست . لائیسیته نه میتواند نرم و ملایم باشد و نه سازش نا پذیر و سخت، لائیسیته باید خودش باشد .

بهای پاپولیسم

نیروهای پاپولیستی در هر دوسوی آتلانتیک در حال گسترش‌اند، تصمیم بریتانیا به خروج از اتحادیه اروپا، روی کار آمدن ترامپ در ایالات متحده آمریکا، تشکیل دولت «Chinque Stelle and La lagas» در ایتالیا، سر کار آمدن پاپولیستهای اقتدارگرا در مجارستان و لهستان، و تقویت آلترنتیو راست در آلمان از جمله موفقیتهای آن هستند. دراتریش، هلند، فرانسه و سوئد نیز نیروهای این جنبش در استحکامات به خوبی برپا شده‌ای مستقر شده‌اند.

حقوق انسانی جدائی ناپذیر : آزادی بدون برابری اجتماعی ممکن نیست

بازخوانی اعلامیه جهانی حقوق بشر، هفتاد سال پس از تصویب آن توسط سازمان ملل در پاریس، همواره تمرین مفیدی است چرا که این نوشته هنوزهم مترقی ترین دیدگاه درباره آنچه که جهان باید باشد را ارائه می دهد. به هنگام بزرگداشت این سالگرد، یادآوری پیشرفت های غیرقابل انکاری که درتمامی این سالها تبدیل این بینش به واقعیت را امکان پذیر ساخته اند منطقی است. اما صداقت ایجاب میکند که ازافزایش تعصب، ازگسترش نابرابری های حاد، از عدم توانی دولت ها برای به اجرا گذاشتن اقدامات مشترک دربرابر تهدید های جمعی نیزسخن گفته شود. امروزه ما دقیقا درهمان شرایطی قرارگرفته ایم که امضاء کنندگان اعلامیه به خود قول داده بودند که مانع ازآن شوند. بنابراین فقط به بزرگداشت این سالروز بسنده نکنیم وازاین فرصت تاریخی برای عرضه ترازنامه بهره گرفته وبرای دست یابی افراد هرچه بیشتری به حقوق بشرتلاش کنیم.

ناتوانی جنبش زنان در محافظت از دستاوردهایش در سال های نخست انقلاب

لغو قانون حمایت خانواده، نخستین ضرب‌شست حکومت جدید به زنان بود. هفتم اسفند ۱۳۵۷ آیت‌الله خمینی در پاسخ به یک استفتا درباره‌ی قانون حمایت خانواده، این قانون را «خلاف شرع» اعلام کرد و به ریاست دادگاه حمایت خانواده دستور داد که براساس این قانون اقدامی نشود تا لغو آن اعلام شود.
اولین واکنش زنان به این دستور، چند بیانیه‌ی اعتراضی از سوی گروه‌های زنان بود. طی تظاهرات شش روزه علیه حجاب اجباری در ۱۳-۱۸ اسفند ۱۳۵۷ نیز گاه صدایی نه چندان بلند و قوی در اعتراض به لغو قانون حمایت خانواده شنیده می‌شد.

ونزوئلا: «انقلاب بولیواری» در بحران

نوشته‌ی: آرون تاوس، ترجمه‌ی: مریم فرهمند مسئله‌ی تعیین‌کننده در فهم بحران تنها مشکلات ساختاری‌ای نیست که از سال‌ها پیش در اقتصاد این کشور نقش اساسی دارند، بلکه فرآیند تحول سیاسی و اجتماعی- اقتصادی‌ای نیز هست که از زمان روی کار آمدن چاوز آغاز شده بود. احزاب بزرگ بورژوایی قبل از

یهود ستیزی در مسیحیت، اسلام و نازیسم

یهود ستیزی در جهان و ایران چگونه قابل فهم است؟ طی دو سال اخیر تعداد زیادی یهودی در فرانسه و اروپا کشته شدند. چندی پیش یک آمریکایی یازده یهودی را در کنیسه کشت. طبق آمار در فرانسه تبلیغات و اقدامهای ضدیهودی نسبت به سال پیش ۶۹ درصد افزایش یافته است. در برخی کشورهای عربی یهودی ستیزی بسیار قوی است. در ایران یهودی ستیزی بویژه توسط اسلامگرایان و ایدئولوگهای حکومتی تقویت میشود. یهودستیزی در اروپا و جهان اسلام یک واقعیت روزمره است. در جهان اینگونه کشتارهای جهت دار علیه یهودیان اتفاقی نیست. تبلیغات ضدیهودی در بطن جامعه و سیاسیون حکومتی و غیرحکومتی پیوسته تکرار شده است. علت چیست؟ 

وداع با امپریالیسم

الگوی مبارزه “ضد آمپریالیستی” چپ سنتی مدتهاست که به بن بست رسیده است. این الگو دربند و در دام مدل مبارزه جمهوری اسلامی است. با این فکر و سیاست نمی توان به درون رویاهای مردمی که خواهان پایان تنش با جهان و آمریکا هستند نفوذ کرد و حمایت آنها را جلب کرد. مردمی که خود پیشتازانه فریاد می زند “دشمن ما همین جاست اینها می گند آمریکاست” و جوانانش با شادی و طعنه به تبلیغات چی های نظام بجای آتش زدن، پرچم آمریکا را در هوا تکان می دهند و ابا دارند که پا روی پرچم آن کشور بگذارند.

تنشِ انباشت‌ـ‌‌ مشروعیت در ساخت دولت مدرن ایرانی

با توجه به نقش و اهمیت بنیادیِ تأمین اجتماعی در پروژه‌ی مشروعیت‌بخشی به نظام‌های سرمایه‌دارانه می‌توان مدعی بود که تأمین اجتماعی در قرن گذشته یکی از اصلی‌ترین محل‌های‌ نزاع و بسترهای نهادیِ تنش انباشت‌ـ‌مشروعیت در سیستم‌های سیاسی/اقتصادیِ موجود بوده است و بنابراین انتخاب آن برای مطالعه‌ی عمیق‌ترِ مسئله‌ی تضاد انباشت‌ـ‌مشروعیت در دولت مدرن ایرانی، انتخابی دل‌بخواهانه نیست.

انتقام و حس تقصیر: یک تحلیل فلسفی

هر کنش آگاهانۀ انتقام جویانه همواره با احساس متضاد تقصیر همراه است.  هر فرد درگیر با مسائل و تنش های اجتماعی به نحوی با مسئلۀ تقصیر مواجه شده است. احساس تقصیر نه تنها نیروی محرکه ای برای کنشگران اجتماعی جهت پذیرفتن قضاوت اخلاقی و قبول مجازات برای اعمال خلاف است، بلکه شهروندان را تشویق می کند با واکنش خود نشان دهند که چگونه جامعه در برابر فساد و شرارت، حساس و آسیب پذیر است. 

فلسفه اسپینوزا؛- روشنگری و غیردینی

اسپینوزا مفهوم یا مقوله “ذات و ماهیت” را از ارسطو گرفت. این واژه دلیل و ریشه مادی تمام اجزاء هستی است و حتی خدا هم همان ذات و ماهیت واحد است. ماهیت و ذات مفهوم اساسی متافیزیک فلسفه اسپینوزا است.ریشه تمام واقعیت، ماهیت است که دلیل وجودی خدا نیز است و وابسته به هیچ چیز دیگری نیست و خود بخشی از طبیعت آنست. خدا یک ماهیت بی انتهاست. صفات آن، تفکر و انبساط است که بصورت ذرات در جهان نیز ظاهر میشوند. “ذات”، نامحدود و تقسیم ناپذیر،ابدی و ضروریست که هیچ صفت انسانی ندارد و فاقد عقل و اراده و شخصیت است و هدفمند نیز عمل نمیکند.

ده مثال مهم از نابرابری جنسیتی که امروزه اتفاق می‌افتد

• بسیاری از اشکال نابرابری جنسیتی را مردان هیچ‌گاه تجربه نمی‌کنند، تبعیض‌هایی که سال‌ها سلامت جسم و روان زنان را به مخاطره می‌اندازند. در ادامه به ده مورد نابرابری جنسیتی که زنان در سراسر جهان با آن مواجه هستند اشاره می‌شود:

با آشغال‌‌ جمع‌کردن از ساحل، محیط‌‌‌‌ زیست نجات پیدا نمی‌‌‌کند

• «فعال محیط‌‌‌زیست» کیست؟ کسی که پلاستیک‌‌‌به‌‌‌دست می‌‌‌رود توی ساحل و جنگل، و آشغال جمع می‌‌‌کند؟ یا فردی که از خانه با خودش ظرف به بازار می‌‌‌برد تا از پلاستیک استفاده نکند؟ یا آن‌‌‌که دائماً به مردم درباره ی خطرات زیست‌‌‌محیطی هشدار می‌‌‌دهد؟ اگر بدانیم بیشتر از۹۰درصد از زباله‌‌‌هایی که درمحیط‌‌‌زیست رها می‌‌‌شوند محصول فعالیت صنایع بزرگ است و نه افراد، احتمالاً الگویمان در مبارزه با آلودگی کره ی زمین تغییر می‌‌‌کند

ده مهارت کلیدی لازم در سال ٢٠٢٠ میلادی

مجمع جهانی اقتصاد مجمع جهانی اقتصاد در گزارش خود فهرست ده مهارت کلیدی لازم برای موفقیت در سال ٢٠٢٠ را منتشر کرده است: ۱. «مهارت حل مسائل پیچیده» در سال ٢٠٢٠ مانند سال ٢٠١٥ همچنان در رتبه اول باقی خواهد ماند و کماکان مهمترین مهارت یک فرد در دنیای پیچیده

افلاتون، فیلسوفی سیاسی و تئوریسین دولت

فلسفه سیاسی افلاتون روی نظریه “دولت” متمرکز است. طرفداران فلسفه تجزیه و تحلیل، به تیزبینی و دقت افلاتون اشاره میکنند. هوبرت درایفوس، عقلگرایی او را میستاید. افلاتون پایه گذار آکادمی در سال 387 پیش از میلاد در آتن است که بشکل نخستین دانشگاه اروپایی تا سال 529 بعد از میلاد در اشاعه فلسفه و علم و سیاست فعال بود. با بسته شدن آن، فرهنگ یونان باستان وارد مرحله مذهبی مسیحی قرون وسطایی گردید.

مشکلات محیط زیست، موضوعی فرای مرزها

وقتی برای نجات دریاچه آرال یک کمپین جهانی تشکیل شد بیش از ۸۰ ٪ آن خشکیده بود. تنها از ۱۹۶۰ تا ۱۹۹۸ میلادی، حدود ۶۰٪ دریاچه ای که یکی از چهار دریاچه بزرگ آب شور جهان بود خشک شد. دریاچه آرال دیروز در ازبکستان امروز به شکل رسمی بیابان آرال قوم نامیده میشود. بیابانی که ریزگردهای نمکی آن بسیاری از کشورها را درگیر کرده است.